მთავარია გაგება

შესავალი:

2012 წლის დასაწყისში შევქმენი გარკვეული სია იმ ადგილებისა, რომლის ნახვაც მინდა ამ წელს სათაურით "პროგრამა მინიმუმი". ამ სიამ ჩემს მეგობრებში კითხვა გააჩინა, ამას თუ მინიმუმს უწოდებ, მაქსიმუმი რაღას ჰქვიაო. იდეაში სიის შედგენისას კარგად მქონდა გაცნობიერებული, რომ ყველაფერის ნახვას ვერ მოვახერხებ, ობიექტური მიზეზების გამო, მაგრამ ვცადოთ, ჩვენი რა მიდის. ამ სამყაროში აუსრულებელი ხომ არაფერია :)

დაინტერესებულთათვის სია გამოიყურება შემდეგნაირად: იერუსალიმი, ტობავარჩხილი, მზის ამოსვლა ბახმაროში, სტამბული, განახლებული ქუთაისი და ბაქო. (დამეთანხმეთ რომ ამაში განსაკუთრებული არაფერია:) )

ეს შესავალი იმიტომ დამჭირდა, რომ შემდეგ აბზაცში გაღიმებულს დამეწერა, ყველაზე დიდი სურვილი ამ სიიდან, იერუსალიმი, ასრულებულია და შესაბამისად მასზე დიდი პლიუსია (+) დასმული.

ზოგადი

ტურისტები დამეთანხმებიან, რომ  უცხო ქვეყანაში მოგზაურობისას მნიშვნელოვანია ვისთან ერთად მიდიხარ, ემთხვევა თუ არა თქვენი ღირებულებები ერთმანეთს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, შეიძლება ოცნებად ქცეული მოგზაურობის რამდენიმე დღე უბრალოდ კოშმარად გექცეს.

დაკიდევ, სამშობლოში დაბრუნებისას, აუცილებლად გაითვალისწინეთ, რომ აეროპორტში მინიმუმ 3 საათით ადრე გამოცხადდეთ რეგისტრაციის გასავლელად. წინააღმდეგ შემთხვევაში, არავინ დაგელოდებათ თუ მაგალითად რომელიმე შემოწმებისას 2 საათით შეგაყოვნეს.ჩემოდანსაც ისე ნუ ჩაყრით, რომ რიგით საკონტროლო პუნქტთან მისი აუცილებელობით გამოწვეული გახსნის შემდეგ გვერდძე მდგომისა მოგერიდოთ :)

რეკომენდაციები:

მე მაინც მგონია, რომ იერუსალიმში მოგზაურობა ყველასთვის არ არის რეკომენდირებული. რეკომენდაცია ჩემი მხრიდან ეძლევა მათ, ვისაც რწმენაში განმტკიცება ესაჭიროება და მათ, ვინც დარწმუნებულია თავის რწმენაში. ათეისტისთვის ეს ადგილი აუცილებლად იქნება უდაბნოში გაშენებული თეთრი, უფორმო ნაგებობებით გავსებული ტერიტორია.

თუ გადაწყვეტთ მოგზაურობას წმინდა მიწაზე, საუკეთესო ვარიანტია წახვიდე მრევლთან ერთად (საკუთარი მოძღვრით თანხლებით), გყავდეს გამოცდილი გიდი და გქონდეს წინასწარგაწერილი პროგრამა. რატომ???

1.სასულიერო პირის თანხლება საშუალებას გაძლევს რამდენიმე ეკლესისს საკურთხეველში არსებულ სიწმინდეებს შეეხო. მაცხოვრის საფლავზე საგანგებოდ გამოყოფილ დღეს ლიტურგიის მონაწილე გახდე და თუ გაგიმართლა ეზიარო კიდეც (მართლმადიდებლებისთვის ეს დღე სამშაბათის ღამისთევაა).


2. გიდი, რომლის საფასური გაგიკვირდებათ და დღის განმავლობაში 200 დოლარს გულისხმობს (მნიშვნელობა არ აქვს ის 1 ადამიანს ემსახურება თუ 100–ს) იმდენად მნიშვნელოვანია, რამდენადაც მისი დახმარებით (განსაკუთრებით თუ ადგილობრივია) შეიძლება შეაღწიო იმ ადგილებში, რომელსაც მარტო ყოფნის შემთხვევაში შეიძლება უბრალოდ გვერდი აუარო, მარტივად ვერ მიხვდე რომ იქ რაღაც არის სანახავი, ეს რაღაც კი შეიძლება ძალიან მნიშვნელოვანი სიმბოლოს მატარებელი იყოს მორწმუნესთვის. სხვა შემთხვევაში ადგილობრივ გიდს აქვს დიდი პოტენციალი საერთო ენა გამონახოს ტაძრის მეთვალყურესთან და თუ კარგად მოქნილიც აღმოჩნდა აუცილებლად იშოვის გასაღებს, რომელიც  მაგ: იმ ციხის კარებს გაგიღებს, სადაც მაცხოვარი ეწამებოდა ცხოვრების ბოლო საათებში.


3. წინასწარგაწერილი პროგრამა გულისხმობს იმ ადგილების ჩამონათვალს, რაც იერუსალიმში მოგზაურობისას აუცილებლად უნდა ნახო. მორწმუნე ადამიანისთვის იერუსალიმი ეს არის ადგილი, სადაც მისი ყველაზე დიდი რწმენის ობიექტი, იესო ქრისტე დააბიჯებდა, სასწაულებს აღავლენდა და უბრალოდ სხვებთან ერთად თანაარსებობდა. პროგრამის გარეშე, კი შეიძლება ისეთი ადგილი გამოტოვო, რომლის ნახვასაც მთელი ცხოვრება ოცნებობ.



აქვე დავამატებ: ტერიტორია არააა დიდი, პირიქით იმდენად პატარაა და იმდენად ახლოსაა ყველა ეს ღირშესანიშნაობა მოქცეული ვინმემ, უფრო გამოცდილმა თუ არ მიგაქცევინა ყურადღება უბრალოდ დარჩები გულდაწყვეტილი.

 

ჩემი იერუსალიმი

 ვინაიდან და რადგანაც რამდენჯერმე ჩემი დიდი მცდელობა მოვხვედრილიყავი წმინდა მიწაზე უშედეგოდ დასრულდა, ამ შემთხვევაშიც ბოლო წამამდე არანაირი იმედი არ მქონდა რომ ამ ოცნებას ასრულება ეწერა. საბედნიეროდ ასრულდა და თანაც ისე, რომ დიდი ნიშანი დამასვა გულში.

გიდის წყალობით შევძელით გვენახა ყველა ის ადგილი და + კიდევ 2 ჯერ მეტი რაც პროგრამით იყო თუ არ იყო გათვალისწინებული. გიდს ხშირად ვახსენებ, რადგან სიტყვა "პროფესიონალი" პირველად მასთან მიმართებისას მივხვდი თურმე რას ნიშნავს.

ქვეყანა იმდენად მრავალფეროვანია, რამდენადაც მრავალაზრიანი იყო ჩემი გული ამ ქვეყანაში.

მოგონებები იმდენად ქაოსურია, აგერ უკვე 1 კვირაა დავუბრუნდი ჩემს ბედკრულ ქვეყანას და ჯერ კიდევ ვერ ვახერხებ ცოტა დავლაგდე.

"ბედკრული" რომ საქართველოსთან მიმართებაში სრულიად გამართლებული სიტყვაა ძალიან მკაფიოდ სწორედ წმინდა მიწაზე აღიქმება, რატომ???

"V საუკუნიდან XVIII საუკუნემდე ქართული კოლონია ერთ-ერთი უძლიერესი იყო იერუსალიმში. ქართველები პალესტინაში 19 მონასტერსა და ეკლესიას ფლობდნენ."

"ათწლეულების მანძილზე მხოლოდ ქართველი ბერები რჩებოდნენ ღამე უფლის საფლავის ტაძარში, მხოლოდ ქართველები აღავლენდნენ წირვა-ლოცვას უფლის საფლავზე, მათ ეპყრათ უფლის საფლავის სამლოცველოს გასაღები და ეკუთვნოდათ გოლგოთა." – ვკითხულობთ სხვადასხვა გამოცემებში.

დღეს რა ხდება?? იერუსალიმი ქართველობისთვის მხოლოდ მომლოცველობითი ფუნქციის მატარებელია, უფრო მეტი, ადგილობრივ სასულიერო პირებში (ადგილობრივში იგულისხმება ბერძნული და სომხური ეკლესია) ქართული ხმა–გალობის გაგონება იმდენად უარყოფით რეაქციას იწვევს მზად არიან, მიუხედავად ხარისხისა გამოგაძევონ უფლის სახლიდან. არასდროს დამავიწყდება ალბათ, ბერძენმა მოძღვარმა როგორ ჩააქრო ცენტრალური სანთელი (სადაც მადლმოსილი ცეცხლი ანთია მუდმივად), იმ მიზეზით, რომ თავი ამ მომეწვა ჩემი სანთლებისთვის.

მთელი კვირა თან მდევდა აზრი: ნეტა ოდესმე მართლა ვიყავით, ისეთი ძლიერი ერი, რომ შეგვეძლო პრეტენზია გვქონოდა თუნდაც ერთ გოჯ მიწაზე  წმინდა ქალაქში და თუ ვიყავით მაშინ რატომ ვართ დღეს ასე, უარაფროდ, მაშინ როდესაც ჩვენს მეზობლებს ჩრდილოეთიდან ასე ძლიერად აქვთ მოკიდული ფეხი, ხოლო სამხრეთელებს ისე აქვთ გადგმული ფესვები, მათი შერყევა უბრალოდ არაფერს და არავის ძალუძს.

ებრაელი

ტომი, რომელმაც ყველაფერი გააკეთა იმისთვის, რომ ერად ეღიარებინა დანარჩენ სამყაროს, დაებრუნებინა თავისი კუთვნილი თუ არკუთვნილი, გადარჩენილიყო და შთამომავლობისთვის დაეტოვებინა მთავარი იდეა – ეროვნულობის, ტრადიციულობის შეგრძნება. ხალხი, რომელიც შაბათ დღეს "კვდება", არვიცი სხვა რა უნდა უწოდო მდგომარეობას, რომელიც თითის განძრევას (აბსოლუტურად პირდაპირი მნიშვნელობით!!!!!) გიკრძალავს.

ისრაელი/პალესტინა

ერთი ქვეყნის ორი მტრულად განწყობილი ნაწილი. ქვეყანა ბეტონის კედლით გაყოფილი ორად, მრავალეროვანი, მრავალსარწმუნოებიანი და მრავალგაგებიანი. ნაწილი, რომელიც ჩვენი ჩასვლის დღეს დამოუკიდებლობას აღნიშნავს, ხოლო მეორისთვის იგივე დღეს გლოვაა გამოცხადებული.

ადგილი, სადაც სულ სხვა მადლი ტრიალებს.....

 

საბა განმწმენდელის ლავრა. აქ შესვლა მხოლოდ მამაკაცებისთვისაა დასაშვები. აქვე შეგიძლიათ შეიძინოთ პალმის რტო, რომელის ნაყენის მიღება უშვილო წყვილებისთვისაა რეკომენდირებული.




 მაცხოვრის შობის ადგილი, ბეთლემი

 მამრეს მუხა, ძველი აღთქმის მიხედვით,სწორედ ამ ადგილას უნდა შეეწირა აბრაამს ღმერთისთვის ისააკი.
 ყველაზე მაღალი სამრეკლო

 ადგილი, საიდანაც ღვთისმშობელი უყურებდა მაცხოვრის აღდგომას

 იოანე ნათლისმცემლის თავის მეორედ პოვნის ადგილი. აქ აკეთებ დიდ მეტანიას, ისე რომ თავი სრულად ჩარგო ჩაღრმავებულ ადგილას.

ადგილი, საიდანაც მაცხოვარი ამაღლდა ზეცად

 "მამაო ჩვენოს" ტაძარი. ამ ტერიტორიაზე გადასცა იესომ ლოცვა მოწაფეებს. ამ ტაძარში ყველა ქვეყნის ენაზე წერია მამაო ჩვენო. სამწუხაროდ ქართულ ფორმატს ასეთი სახე აქვს.
 ებრაელთა უძველესი სასაფლაო ზეთისხილის მთაზე. აქვეა დაკრძალული შინდლერი. ჭორების თანახმად ბევრ ცნობად სახეს უკვე გადახდილი აქვს დაახლოებით მილიონი დოლარი, რომ მისი სამუდამო განსასვენებელი ამ ადგილას იყოს, რადგან სჯერათ რომ მეორედ მოსვლისას პირველი სწორედ ეს მიცვალებულები დაიწყებენ აღდგომას :)

 ერთადერთი მონასტერი ქრისტიანულ სამყაროში, სადაც საკურთხეველი დასავლეთ მხარესაა მოქცეული. ახალი აღთქმის თანახმად, სწორედ ამ კუთხით იდგა მაცხოვარი იერუსალიმში შესვლის წინ და ლოცულობდა.

 გოდების კედელი. იგი ესაზღვრება აღდგომის ტაძარს. ებრაელებს სწამთ რომ მათმა მრავალწლიანმა ლოცვამ ამ კედელთან გამოიღო ნაყოფი და როგორც ერი გააძლიერა ისინი. ეს ტერიტორია გაყოფილია ორ ნაწილად: ქალების და  მამაკაცების კუთხედ. ქალებს მცირე ტერიტორია აქვთ დათმობილი, რადგამ მათ ყველგან შეუძლიათ ილოცონ, ხოლო მამაკაცებს ლოცვის უფლება მხოლოდ განსაზღვრულ ადგილებში აქვთ.
 გოდების კედლის კიდევ ერთი ფუნქცია სურვილების მიღებაა. აქ შეგიძლია დატოვო შენი სურვილები ჩანაწერის სახით. ლოცვის დასრულების შემდეგ, კი ებრაული წესით, თუ გინდა რომ ყველა ჩანაფიქრი აგიხდეს ზურგის შექცევის გარეშე უნდა დატოვო აღნიშნული ტერიტორია.
 ზეთისხილის ბაღი. ეს არის მხოლოდ მცირე ნაწილი, რაც ამ დრომდეა შემორჩენილი

ღვთისმშობლის სახელობის ტაძარი, სადაც შეგვიძლია მოვილოცოთ ღვთისმშობლის, მისი დამწინდველი იოსებისა და მშობლების - იოაკიმესა და ანას საფლავები. ამ ტაძარში სრული მონოპოლიით სარგებლობს სომხური ეკლესია, რომლებმაც გაიგონეს რა ქართული გალობა სასწრაფოდ მოითხოვეს დაგვეტოვებინა ტაძარი.

 ღვთისმშობლის საფლავი. როგორც ახალი აღთქმიდან გვახსოვს, იგი სხეულით აიყვანა მაცხოვარმა ზეცაში. ამ ადგილას ალბათ რამდენიმე საათი დაჰყო ღვთისმშობელმა მიძინების შემდეგ
ქართველთა ტკივილი - ჯვრის მონასტერი, მოუვლელი და მიტოვებული. აქვეა შოთა რუსთაველის ფრესკა და რამდენიმე ხუცურად დაწერილი ფრაზა.


ეს ჯვარი საქართველოს პატრიარქმა ილია მეორემ ჯვრის მონასტერს 1980 წლის 25 მაისს შესწირა. მასზე იკითხება შემდეგი ფრაზა: "იესო ტკბილო ჯვარცმულო, დაიფარე ერი ჩემი ყოვლისაგან განსაცდელისა და მოგვმადლე ძალა ამაღლებისა".
 ამ სარკოფაგში ესვენა ლაზარეს გარდაცვლილი სხეული ოთხი დღის განმავლობაში
 სვიმეონ მიმრქმელის საფლავი ამავე სახელწოდების მონასტერში
 ამ ადგილას იყო გადამალული 2 წლის იოანე ნათლისმცემელი, მანამ ჰეროდე მუსრს ავლებდა ამავე ასაკის ბავშვებს.

 viadolorosa -ვნების გზა. ეს არის ის გზა , რომელიც მაცხოვარმა გაიარა ჯვარცმის ადგილამდე. ამ გზაზე სულ 14 გაჩერებაა, იმის შესაბამისად სად შეჩერდა თუ შეაჩერეს მაცხოვარი ბოლო გზაზე.

ციხე, სადაც ბარაბას ნაცვლად მოათავსეს იესო ქრისტე

 ერთ-ერთი გაჩერება, სადაც ნაწამებმა და დაღლილმა მაცხოვარმა ხელი დაადო კედელს, ანაბეჭდი დღემდე სწორედ ამ ადგილასაა შემორჩენილი.

 რიგითი გაჩერება, მაცხოვრის აღდგომის ტაძრის სახურავზე. ერთი შეხედვით გარეგნულად ეს მცირე ზომის ტაძარი, შიგნით რამდენიმე სართულისგან შედგება, აქვეა თავმოყრილი ქრისტიანობის უდიდესი სიმბოლოები: გოლგოთა, გარდამოხსნა, კუმუკლია (აღდგომის ადგილი). ჯვრის პოვნის ადგილი და ა.შ
 ამ ადგილას როცა მოხვდებით, გიდი გირჩევთ, რომ ყურადღება დაძაბოთ, ყური მჭიდროდ დაადოთ მარმარილოს ტრაპეზს და გულდასმით მოუსმინოთ, იქნებ თქვენც გაიგოთ ნაწამები მაცხოვრის გმინვა.
ჯვარი, რომელზეც გაკრული იყო მაცხოვარი, დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა დაკარგულად. მორიგი სასწაული და ელენე დედოფლის მიერ ნაპოვნი ძელი ცხოველი.

აქ დაასვენეს მოწაფეებმა ჯვარიდან გარდამოხსნილი მაცხოვარი (გარდამოხსნა). მსგავსი სურნელი, რაც ამ ქვაზე ტრიალებს არ მგონია სადმე გქონდეთ ნაგრძნობი.



 ძველი ქალაქი - იერუსალიმი ახლისგან გამოყოფილია კედლით, რომელიც თავის მხრივ შედგება რამდენიმე კარიბჭისგან (სულ 7: დამასკოს, ჯაფას, ლომის, სიონის, ნაკელის, ახალი და ოქროს კარიბჭე).

 სწორედ ამ ადგილას გაიმართა დიდ ხუთშაბათს საიდუმლო სერობა


დავით მეფსალმუნეს ძეგლი არაბულ კვარტალში - ერთადერთი სტატუ მთელს იერუსალიმში,  მასზე აშკარად ჩანს ცუდად მოპყრობის კვალი

 ღვთისმშობლის მიძინების ადგილი

 გიორგი ხოზიბელის ლავრა

 იორდანე, აქ მოინათლა მაცხოვარი. მოუხედავად ერთი შეხედვით ჭუჭყიანი წყლისა, ამ ადგილას განბანვის (სამჯერ უნდა ჩახვიდე სრული სხეულის წყალში) შემდეგ ხვდები რომ სრულიად გათავისუფლებული ხარ ზედმეტი სიმძიმისგან.
 განცდის მთა, იერიქონი. ახალი აღთქმის მიხედვით 40 დღეს განეშორა მაცხოვარი ხალხს და მარხულობდა უდაბნოში. მეორმოცე დღეს მოშივდა, სწორედ აქ გამოეცხადა ეშმაკი და გადაწყვიტა მისი ცდუნება. (:"არა გამოსცადო უფალი ღმერთი შენი ") ტაძარში ადიხარ საბაგიროს საშუალებით.


 მაცხოვრის პირველი ამქვეყნიური სასწაული უკავშირდება  გალილეის კანას. კანაში, სწორედ ამ ადგილას არსებობდა სახლი, სადაც სვიმონ კანანელმა ქორწილი გადაიხადა, სუფრაზე ღვინო შემოაკლდათ, მაცხოვარმა მოითხოვა დოქები წყლის გაევსოთ და ისე მიეტანათ სუფრაზე. ახალმირთმეული ღვინის სიკარგით გაოცებულმა თამადამ იკითხა: კი მაგრამ ჩვენში ხომ ასე იციან ჯერ კარგი ღვინო მოაქვთ სუფრაზე და ცუდს ბოლოს შემოაპარებენო. აქ კი ყველაფერი პირიქით მოხდა. ეს სწორეს ის სიმონ კანანელია, ანდრია პირველწოდებულთან ერთად პირველ საუკუნეში საქართველოს საზღვრებს რომ მოადგა ჩვენს გასაქრისტიანებლად. მისი ნაწამები სხეული კი აფხაზეთში განისვენებს.
 გიხაროდენ მიმადლებულო მარიამ, უფალი შენთანა - აქ ამცნო ღვთისმშობელს მთავარანგელოზმა გაბრიელმა, რომ ის შობდა მესიას
 თაბორი, ფერისცვალების ტაძარი. ამ ტაძარში არის ხატი, რომელიც სიმსივნით დაავადებულთა შემწეა.
 ეს თევზი სიმბოლურად უნდა მიირთვათ პეტრეს სახლში სტუმრობისას, მისი ფასი სულ რაღაც 50 დოლარია, გემო - უგემური, გარემოც არამომხიბვლელი, მარა სიმბოლური და ამ მოგზაურობის აუცილებელი ნაწილი.
 კაპერნაუმი, მდინარე გალილეი.

მკვდარი ზღვა. ლეგენდის მიხედვით ამ ტერიტორიაზე არსებობდა ისტორიული ბაბილონი, რომელიც სოდომისა და გომორის გამო დაარბია ღმერთმა, ამავე გადმოცემით ამ ტერიტორიაზე არაფერი ხარობს. მკვდარი ზღვა იმდენად მარილიანია, მასში შესული ადამიანი ბუნებრივად ტივტივს იწყებს. აქ მოიპოვება სამკურნალო ტალახი. სწორედ ამ ტალახის აბაზანების მისაღებად ჩამოდის მილიონობით ტურისტი მკვდარ ზღვაზე.



აღდგომის ტაძარი (ექსტერიერი)


 გოლგოთა - როგორც ზემოთ აღვნიშნე იგი მოქცეულია აღდგომის ტაძრის ფარგლებში, შესასვლელში ხელმარჯვნივ გვხვდება კიბეები, რამდენიმე საფეხურის ავლის შემდეგ მოხვდებით გოლგოთაზე.
 მაცხოვრის ტაძრის გუმბათი
 კუმუკლია
 წმ. გიორგის საფლავი მდებარეობს იერუსალიმის ქალაქ ლოდში. საფლავი მირონმდინარეა და შეუდარეველი სურნელებაა ირგვლივ. საფლავი განთავსებულია ეკლესიის მეორე ქვედა ნაწილში
 ერთგვარი ტრადიცია: ადამიანი რომელიც სურათზეა გადაფარებულია ხვრელს, საიდანაც ჩანს წმ. გიორგის საფლავი.  აქ ჩაფიქრებული სურვილები აუცილებლად ახდება

 დასასრული

ეგ გახლავთ შემოქმედი ადამიანის ფანტაზიის ნაყოფი, მასში იგულისხმება ფესვებს მოწყვეტილი ებრაელი ერი, რომელიც მაინც აგრძელებს განვითარებას და ცისკენ სწრაფვას

ხმელთაშუა ზღვის სანაპირო, ქალაქი იაფო.


ასეთი მრავალფეროვანი ფლორა რაც აქ გვხვდება ალბათ ბევრისთვის გასაოცარია:

ყოველთვის მეშინოდა რომ:


დადგებოდა ის დრო,

როცა უინტერესო გავხდებოდი  ირგვლივმყოფთათვის....

მე ან ჩემი ვინმე ღმერთს აწყენინებდა თავისი იდიოტური ვერბალური გამოხატვებით (ენას ხომ ძვალი არ აქვს)....


რომ ერთ დღესაც უბრალოდ უმეგობროდ ვიგრძნობდი თავს......


უმომავლობის აზრი გაკრავდა ჩემს გონებას....

ისე ვერ გამოვხატავდი ჩემს აზრს, როგორც მართალი მგონია....


და უბრალოდ დავემონებოდი ჩემს განწყობას.

5-20 ნოემბერი.

ნაწილი I

შესავლისმაგვარი ანუ პირველად ერევანში

წარმოუდგენელი ამ ცხოვრებაში არაფერია. აბა სხვანაირად როგორ უნდა იფიქრო, თუ წარმოიდგენ რომ სრულიად წარმოუდგენელი ოცნება ერთ დღეს შეიძლება რეალობად გექცეს.

თუმცა, თვითონ სიტყვა ოცნება ალბათ ყველასთვის დადებითის, კარგის მნიშვნელობის მატარებელია და არც ისაა წარმოუდგენელი, რომ შენს წარმოსახვაში არსებული ოცნება განხორციელებისას შეიძლება ისეთივე არ აღმოჩნდეს, როგორსაც ელოდი.

ნეპალისადმი ჩემი დამოკიდებულება წინა პოსტში აღვწერე. ჩემში გადმოცემის უნარის არარსებობა სრულიად გაცნობიერებული მაქვს, ამიტომ ჩვენს მოგზაურობაზე სრულ წარმოდგენას ალბათ ხათოს ეს ჩანაწერები  უკეთესად შექმნის.

5 ნოემბერი, საღამოს 7 საათი, ძირითადი ბარგის წონა 11 კგ. მერე რა რომ საზღვრებს სცდები, თან ორი კვირით. ეს მოგზაურობა სულაც არ არის იმის მსგავსი 1 კვირით ადრე ჩემოდანს რომ გახსნი და დაიწყებ ფიქრს რა შეიძლება წაიღო, იქნებ სადმე ფართიზე მოგიწიოს წასვლა, ან ღამის კლუბში, გაუთვალისწინებელი შემთხვევისთვის იყოს ე.წ კოქტეილის კაბა, შესაბამისი ფეხსაცმლით, რა იცი და რა ხდება. ხო ასე ალბათ სხვა შემთხვევაში ვშვრებით ხოლმე, ამ კონკრეტულ შემთხვევაში კი ზუსტად ერთი კვირით ადრე, ყველაზე დიდი ზურგჩანთა შევიძინე, რაც კი ალბათ საქართველოს მაღაზიებში მოიძებნებოდა, გამგზავრებამდე  ერთი დღით ადრე გავხსენი ყველა უჯრა და მოვქექე ყველა ადგილი, სადაც ჩემი სხვადასხვა სეზონისთვის საჭირო ტანსაცმელი მეგულებოდა და უბრალოდ ჩავალაგე, ყველა მაისური (ე.წ "მაიკა"), ჯინსები და მთაში სასიარულოდ გამოსადეგი ფეხსაცმელი, + ადამიანისთვის საჭირო წვრილმანები, საერთო ჯამში ამ ყველაფერმა 11 კგ შეადგინა. ბარგს თან ერთვოდა კიდევ ერთი მცირეზომის ზურგჩანთა, ყოველდღიური საჭიროებისთვის.

ჩემი და ხათოს ბარგის შემხედვარე ჯერ ტაქსის მძღოლი დაიბნა, თან ისე რომ ვაგზლამდე მისულს ხმა არ ამოუღია (რაც დამეთანხმებით ალბათ იშვიათი შემთხვევაა), ალბათ გულში ფიქრობდა სად შეიძლება მიდიოდეს ასეთი ბარგით, თან მატარებლით ამ შუაღამისას ეს ხალხიო.
 მეორე გაოცებული სახე "ჯიმარტი"ს დაცვის თანამშრომელი იყო, რომელიც ჩემი ვარაუდით უკვე გაეკვირვებინა ქეთის და მიშას იგივე ზომის აღჭურვილობას და ცოტა ხანში ჩვენც რომ მივაჭერით სუპერმარკეტს აშკარას სულ დაიბნა, ასეა თუ ისე რამდენიმე წუთში 12 ასეთი აბარგულ-დაბარგული ადამიანი დააბიჯებდა ცენტრალური ვაგზლის ტერიტორიაზე.

მოგზაურობის პერიოდში ძალიან ხშირად მხვდებოდა ყურში ჩვენი ჯგუფის რომელიმე წევრის მიერ ნათქვამი სიტყვა "არანორმალური". ცუდი გაგებით სულაც არა, ზუსტად იმავე მნიშვნელობით და იგივე კონტექსტში რასაც ეს სიტყვა ნამდვილად გულისხმობს. რაღაც მომენტში ალბათ არანორმალური ხარ  ადამიანი, რომელიც გადაწყვეტ თბილისიდან ერევნამდე საბჭოთა მატარებლით (სრულიად არაკომფორტული) მთელი ღამე იმგზავრო იმიტომ, რომ რამდენიმე საათში გაფრინდე დუბაის მიმართულებით (გზა 4 საათი), შემდეგ 22 საათი დაჯდე შენთვის გამოყოფილ ადგილას (თუ რათქმაუნდა ასეთს იპოვი ისეთ აეროპორტში, რომელიც დუბაის აქვს. P.S. აეროპორტს არაფერს ვერჩი, უბრალოდ იმდენი ხალხი ტრიალებს, ძნელია ადგილის პოვნა) და დასასრულს,  კიდევ 4 საათის ფრენის შემდეგ, საბოლოოდ ჩააღწიო დანიშნულების ადგილამდე.

მოკლედ თუ გავივლით ამ გზას, თბილისი-ერევანის მიმართულებით მოვასწარით: აღგვენიშნა ალექსას დაბ.დღე;

 გადავიკიდეთ ან უფრო სწორად ავიკიდეთ გაურკვეველი წარმოშობის, რეალურად კი ტიპიურად მეზობელი კუთხის შვილი, რომლის მოშორებაც უფრო რთული აღმოჩნდა ვიდრე აკიდება, იმ მარტივი მიზეზის გამო, რომ უგონოდ მთვრალი იყო, მე კიდევ სასმელებიდან მარტო კონიაკი "მიყვარს". მიყვარს რა, უბრალოდ შანსს არასდროს არ ვუშვებ ეს სასმელი გავსინჯო (ვაზუსტებ: მხოლოდ დაგემოვნების მიზნით).

განთიადისას უკვე სომხეთის დედაქალაქში ვართ და რადგან რამდენიმე საათი გვაქვს დუბაიში გაფრენამდე, შანსს არ ვუშვებთ ქალაქი დავათვალიეროთ (პირველად ვართ)

 ცოტაოდენი ქართული დაბნეულობა და რამდენიმე წუთში უკვე ქუჩას მივუყვებით. ვინმეს შეუძლია წარმოიდგინოს დილის შვიდ საათზე უზარმაზარი ზურგჩანთებით მოსიარულე 12 ადამიანი, სრულიად კავკასიური გარეგნობის ერევნის ქუჩებში რომ დააბიჯებს რა ინტერესს გამოიწვევდა იმ თითო ოროლა ადამიანზე, რომელიც ამ დროს შემთხვევით იყო ქუჩაში.

 ერთი შეხედვით ამ ქვეყანაში ყველაფერი ისეთივეა როგორიც ალბათ 10, 20, 30 წლის წინ  და ზოგადად საბჭოთა კავშირის შექმნის პარალელურად შექმენს. ანალოგიების გავლება ქართულ არქიტექტურასთან არ ჭირს.




შეიძლება ოდესმე ვინმე არმენიანისგან აზერზე შეფასებისას მოისმინოთ ქილიკით ნათქვამი მათ მეტრ არ აქვთო, მე კი გეტყვით რომ ერევანში Mcdonalds არ აქვთ :))) არადა სწორედ იმ დილით დავაფასე ამ დაწესებულების არსებობაში რამდენი კარგი დევს.

დღის 1 საათი, ყველანაირი შემოწმება გავლილია და ბედნიერად ველოდებით თვითმფრინავის ჩამოდგომას, მოსაცდელის ფანჯრიდან კარგად ჩანს იმ ტვირთის უზომო რაოდენობა, რაც დუბაიდან ახლადჩამოფრენილმა თვითმფრინავმა ჩამოიტანა. მოვლენებს წინ გავუსწრებ, დაბრუნებისას  ჩვენს 11 კგ–მიან ჩანთებს ალბათ + 2 კგ ჰქონდა მომატებული, მაშინ როცა ჩვენს მეზობლებს საზიდარები არ ეყოთ დუბაიში ნაყიდი საქონლის  გამოსაზიდად.

თვითმფრინავი წარმოუდგენლად კომფორტული აღმოჩნდა, ფრენის მცირედი შიში  ალბათ ყველას ჰქონდა, უბრალოდ სხვადასხვაგვარად გამოვხატავდით ამ ყოველივეს. 4 საათიანი ფრენის შემდეგ უკვე დუბაის მეორე ტერმინალში ვიხსედით. ცნობისთვის: დუბაის აეროპორტს ორი ტერმინალი აქვს: პირველი გაჩერება მეორე ტერმინალთან არის, რომელიც ტრანზიტური მგზავრებისთვისაა განკუთვნილი, მეორე გაჩერება უკვე ქალაქში გამსვლელებისთვისაა. მოსაცდელი დარბაზი დიდია, მაგრამ გასათვალისწინებელი გარემოება: დუბაის აეროპორტი არ გულისხმობს ამ სიტყვის ტრადიციულ გაგებას, უფრო მეტია ვიდრე აეროპორტი, მუდმივად მოძრაობაში, დაახლოებით 3 წუთში ერთხელ მიფრინავს ახალი რეისი და მოკლედ, ბევრი რომ არ გავაგრძელო ქვეყანა დუღს და გადმოდუღს.. ისევ მაკდონალდსი, ისევ დუტი ფრი და თითქმის ერთ მდგომარეობაში ძლივს გატარებული 22 საათი. ისევ fly dubai-ს კომფორტული თვითმფრინავი და ........





ნაწილი II უბრალოდ ნეპალი

პირველი გაოცება, ღრუბლებიდან ამოწვერილი ჰიმალაია, დაახლოებით 15 ათასი მეტრ სიმაღლიდან დანახული კილიმანჯაროს თოვლიანი მთა, არა, მთათა სისტემა იმხელაა სულაც ვერ გაარკვევ კილიმანჯარო რომელია ან ანაპურნა, მარა მაინც :)

მეორე გაოცება: აეროპორტი, მისი მომსახურე პერსონალი და ზოგადად გარემო რაც პირველივე თვალის შევლებისას დავინახე..



მესამე გაოცება: სიბნელეში აღქმული სხვა ქვეყანა, ქაოსი, სუნი, სიბნელე, უბრალოდ დაბრუნება რამდენიმე წლით უკან. ეს გარემო თითოეული ჩვენთაგანისთვის საკმაოდ ძნელად გადასატანი აღმოჩნდა, განსაკუთრებიტ პირველ დღეებში. ალბათ იმის გამო რომ ის რაც ევროპელი ტურისტებისთვის ეგზოტიკაა, ჩვენთვის უბრალოდ უკვე თავს გადამხდარი ამბავია, რომლის დაბრუნება არავის გვინდა.



მეოთხე გაოცება: სასტუმროს არსი, მომსახურება, თეთრეული, კვება...

ამ ყველაფრის აღქმა და გაცნობიერება ერთ საღამოს რომ გიწევს, ცოტა ზედმეტია ალბათ გონებისთვის. გაოცების და შოკის მრავალსახეობებმა პირადად ჩემში ამ ქვეყანაში მიიღეს გარკვეული ჩამოყალიბება. იქვე დავასკვენი, რომ არსებობს შოკის ორი სახეობა: დადებითი და უარყოფითი ზეგვლენისმომხდენი. ნეპალში მოგზაურობისას კი ეს სახეობები, თავიანთი ქვეკლასიფიკაციებით გამუდმებით ენაცვლებოდნენ ჩემში ერთმანეთს.

უარყოფითიდან გამოვყოფდი საშინელ ქაოსს,


 მტვერს, სიბინძურეს, სუნს,

ტილების გაცლის მომენტებს,

კრემაციას,

ღამურების გამოქვაბულს...


დადებითი:
ბახტაპური,



 ანაპურნას მწვერვალი,



 გზა დამფუსისაკენ,




უბრალოდ ნამასტე, რომელსაც დღეში ათასჯერ ვიმეორებდი.

დაუვიწყარია ყველა ის ადგილი რაც ვნახე და  შეიძლება ჩემი ტრადიციების ან აღზრდიდან გამომდინარე მიუღებელი მეჩვენა, მაგრამ ვიცი, რომ თითოეულმა მომენტმა რაღაც გავლენა იქონია ჩემს ადამიანურ ბუნებაზე.

თვალიდან არ ამოდის: ბუდას მონასტერში ნანახი ახალგაზრდა, რომელიც თავის რწმენაში გაძლიერებული დიდი მონდომებით უვლიდა  მონასტერს გარშემო;

ასევე სათითაოდ ყველა ის ბავშვი, რომელიც ბუდისტურ სასწავლებელში გულმოდგინედ ლოცულობდა და ჩვენმა მისვლამ ასე გაამხიარულა;

ჩვენი გიდი, რომელმაც მთელი გულით გადმოგვცა პატანის ისტორია

ბაბა, როგორც ხათო ადარებს, გარკვეული სახეობის კუ, თავისი ოჯახით, რომლებმაც მშვენიერი მასპინძლობა გაგვიწიეს...


ის ორი იტალიელი, სტუპასკენ მიმავალ გზაზე რომ დაგვემგზავრნენ და თითქოს აჩრდილივით დაგვყვებოდნენ ყველგან სადაც წავედით


ქალბატონი, რომელიც ჩვენს ნავს მართავდა ტბაზე გადაცურვისას და გაოგნებული სახით ფიქრობდა საიდან ვიყავით.


ის მათხოვარი ბავშვი, ასე რომ ეხვეწებოდა ჩვენიანებს დახმარებას და რატომღაც ყველას "მოაბეზრა" თავი, ბოლოს ატირებული წავიდა სხვა ჯგუფისკენ.


დაუვიწყარი მომენტები: დაღონებული სახის სპილო ჩიტუანში, რომელზე ჯდომითაც ისე დამიბუჟდა ფეხი, მეგონა ვერასდროს გავივლიდი, თუმცა იმავე სპილომ თავისი ყურის ტყაპუნით მოახდინა ჩემი ფეხის "განბუჟება" :))

მაიმუნი, რომელმაც დაინახა რა ხათოს ხელში გაზიანი სასმელი არც დაფიქრდა ისე ეცა ხელებში და გამოგლიჯა, მერე იმდენი იწვალა  სანამ დახუფული ბოთლი არ გატეხა და შიგ არსებული სითხე არ დალია :)

ფოლკლორული საღამო ჩიტუანში, ამ წარმოდგენაზე დასწრებისას მცირედი ეჭვი გამიჩნდა, ნეტა ჩვენთან ჩამოსული ტურისტები იმავეს ხომ არ ფიქრობენ ჩვენს სუხიშვილებზე ან რუსთავზე, როგორც ახლა მე ვფიქრობთქო...

კაფე TOM & JERRY, რომელშიც თითქმის ყველა ქვეყნიდან ჩამოსული ტურისტების მიერ გარკვეული სახსოვარი იყო დატოვებული, სამწუხაროდ ჩვენებული ვერაფერი ვიპოვე და უფრო სამწუხაროდ იმ დროს აზრად არ მომივიდა ჩვენი მხრიდან შეგვემატებინა რამე, თუმცა ეს რამე 100% ვიცი ჩემი დროშა არ იქნებოდა, რომელიც ასე საყვარლად მედო ჩანთაში ორი კვირა, მერე რა რომ არ ამომიღია საერთოდ, გულს უხაროდა რომ ის იქ მეგულებოდა:)))




დასასრული

მოსაყოლი ძალიან ბევრია, ემოცია უსაზღვრო, ალბათ ვინმე დაინტერესებულს თუ შემთხვევით შემოაკითხდა ჩემი ნაწერი იფიქრებს ერევანზე უფრო მეტი უწერია, ვიდრე ნეპალზეო. პირობას ვდებ, რომ დროდადრო აუცილებლად შევავსებ ამ ჩანაწერს ახალი მოგონებებით, მანამდე უკეთესია ამ ქვეყნით დაინტერესებულებმა გადაიკითხოთ დათო ტურაშვილის "კატმანდუ", რომელიც 90–იან წლებშია დაწერილი, მაგრამ მერწმუნეთ ამ პერიოდის განმავლობაში, ქვეყანაში არანაირი მნიშვნელოვანი ცვლილება არ მომხდარა და ასევე კონკრეტულად ამ მოგზაურობის დაწვრილებითი შეფასებისთვის გადახედეთ ჩემი თანამგზავრების ბლოგებს.

ჩანთა ჩალაგებულია...

საბუთები მოწესრიგებულია....

მეც სრულ მზადყოფნაში ვიმყოფები...

ისღა დამრჩენია 3 საათიც ველოდო და.........


სად მივდივარ???

დაახლოებით წელიწად ნახევრის წინ ტრაპზონში ყოფნისას, ჯგუფს თან გვახლდა ერთი ადამიანი, რომელიც ის ის იყო დაშორდა მისთვის ძვირფას პიროვნებას და სერიოზულ დეპრესიას ებრძოდა. ჩვენ, მისი ახლადგაცნობილი "მეგობრები" ვცდილობდით დავხმარებოდით სულიერად, რომ მას მომავლის საზრისი არ დაეკარგა. ეს დახმარება ძირითადში სიტყვიერი, ხანდახან ხმამაღალ მსჯელობებში გადადიოდა ცხოვრების საზრისის შესახებ. ერთ ერთი ასეთი გაცხარებული კამათისას მახსოვს ვუთხარი, აი მაგალითად, მე მაქვს აუსრულებელი ოცნება ვიმოგზაურო ნეპალში და მიუხედავად იმისა რომ თითქმის 100% ვიცი ეს ოცნება არასდროს ამისრულდება იმის სიხარული მაცოცხლებს რომ ეს ოცნება მაქვსთქო.

ამ ადამიანის ცხოვრება როგორც გადმოცემით ვიცი მშვენივრად მიდის, რაც შემეხება მე, რას წარმოვიდგენდი, რომ ჩემთვის სრულიად ოცნების საზღვრებს მიღმა არსებული ზეოცნება დაახლოებით წელიწად ნახევრის შემდეგ რეალობად მექცეოდა.