შემოდგომა სამცხე ჯავახეთში

Posted by tammo | Labels: |

ბუნებას თუ გადახედავ შემოდგომა ათასჯერ სჯობს გაზაფხულს, მაგრამ რომ ფიქრობ ამის შემდეგ წინ გელის მინიმუმ 4 თვიანი ცივი ზამთარი ისევ გაზაფხულზე ამბობ რომ წლის ყველაზე ლამაზი დროა. მე შემოდგომა მელამაზება ყველაზე მეტად, მაგრამ მზიანი. კონკრეტულად კი ოქტომბერი. 




თუ გინდა შემოდგომის სილამაზე სრულად აღიქვა ოქტომბერში უნდა მოინახულო საქართველოს ტყიან-ხიანი მხარეები. უფრო კონკრეტულად ესენია: რაჭა-ლეჩხუმ-სვანეთი, სამცხე, კახეთი. ქართლისკენ ლამაზი შემოდგომის ფერები შეგიძლიათ ნახოთ რკონში, მარტყოფის ღვთაების მამათა მონასტრის გზაზე, საბადურებისკენ და ზოგადად, ყველგან, სადაც ბევრი ხე დგას :)
ამ ყველაფრის ნახვა ერთ წელშიც შესაძლებელია თუ გაქვს დრო და ხელს თუ გიწყობს ამინდი. წელს რატომღაც მხოლოდ შაბათ-კვირას წვიმდა, ხოლო ოქტომბერი მხოლოდ ოთხ შაბათ-კვირა დღეს გულისხმობს, მერე იწყება ხეების განძარცვა ფოთლებისგან და წინ მთელი ზამთარია.

წელს რადგან მხოლოდ სამცხე ვნახე შემოდგომით, შესაბამისად მოგიყვებით როგორ შეიძლება დაგეგმოთ შემოდგომის ერთი მზიანი დღე. 
გზა, რომელიც ამ ერთ დღეში გავიარე, საკმაოდ დამღლელია, თუმცა სასიამოვნო და ფერადი. ამ ტურს თამამად შეიძლება ვუწოდო პილიგრიმული, რადგან მოვილოცეთ რამდენიმე ტაძარი

 მარშუტი: თბილისი - ბორჯომი - ადიგენი - ჭულე (ვი) - ვარძია - თბილისი. ერთი გზა საშუალოდ 350 კმ. დრო - დაახლოებით 4 საათი. 



პირველი გაჩერება, ბორჯომი, კერძოდ, სერაფიმ საროველის სახელობის ეკლესია. იგი მდებარეობს საბაგირო გზის  და ეშმაკის ბორბალის მიმდებარე ტერიტორიაზე ტყეში, ულამაზეს ნაძვნარ ადგილას. ტაძრის მოლოცვის შემდეგ შეგიძლიათ დატკბეთ ქალაქის ხედებით სიმაღლიდან და თუ მუშაობს იკატავოთ ეშმაკის ბორბალზე. 







აქვე, რეკომენდაციას ვუწევ მწვანე მონასტერს, რომელიც მდებარეობს ბორჯომი - ლიკანის გზაზე, გადასახვევიდან დაახ. 1 კილომეტრში, ტყეში, ულამაზესი ადგილია. ამ ეტაპზე ჩემს მარშუტში ამ ტაძრის მოლოცვა არ იყო გათვალისწინებული, ვისაც არ აქვს ნანახი, ნამდვილად ღირს.

 გაჩერება მეორე- ადიგენი, ზარზმის მამათა მონასტერი. გარდა იმისა, რომ ტაძარი დაახლოებით VIII საუკუნისაა და თავისი უნიკალური ფრესკებით წარმოადგენს ხუროთმოძღვრების ძეგლს, მერწმუნეთ, ერთ რამედ ღირს დაესწრო წირვას ამ მონასტერში და უსმინო ბერების გალობას. 




გაჩერება მესამე - ჭულე (ვი). 14 საუკუნის, წმინდა გიორგის სახელობის მამათა მონასტერი, რომელიც მდებარეობს ზარზმიდან დაახლოებით 20 წუთის გზაზე. 






ტაძრამდე მისასვლელი გზა არ არის მოასფალტებული, შესაბამისად დაბალი გამავლობის მანქანებისთვის არ არის რეკომენდირებული. გზად ლამაზი ხედები და შემოდგომის ულამაზესი სურათები იშლება. ტაძრის მიმდებარე ტერიტორიაზეა ასევე ჩანჩქერი. 









გაჩერება მეოთხე - ვარძია. 

 ადიგენიდან ვარძიამდე გზად აუცილებლად გაივლით ახალციხეს და რაბათის ციხე კომპლექსს. ჩემი გათვლით რაბათის ნახვის შემთხვევაში ვარძია ნამდვილად ვეღარ მოესწრებოდა, თუ გავითვალისწინებთ იმასაც, რომ ოქტომბერში დღე საგრძნობლად მოკლეა, ხოლო ვარძიის კომპლექსი 5 საათამდეა ღია. ამიტომ ახალციხეში ამ ეტაპზე აღარ შევჩერებულვართ, გზა განვაგრძეთ ვარძიისკენ, რომელიც ეკუთვნის ასპინძის რაიონს. ახალციხიდან ვარძიამდე 60 კმ.ია. გზად გაივლით ხერთვისის ციხეს და შეგიძლიათ შორიდან თვალი შეავლოთ თმოგვის ციხესაც. სხვათაშორის, ხალხური გადმოცემით, სწორეთ თმოგვის ციხე მოიაზრება "ვეფხისტყაოსანში" ნახსენები ქაჯეთის ციხის პროტოტიპად. 



რაც შეეხება ვარძიას, როგორც ზემოთ აღვნიშნე მუშაობს 5 საათამდე. ბილეთის ფასი 3 ლარი მოზრდილებისთვის. კლდეში ნაკვეთი უნიკალური კომპლექსი, თარიღდება XII საუკუნით. აშენდა თამარის მეფობისას, მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე. სწორედ აქ არსებულ ტაძარში შეგვიძლია ვნახოთ თამარის ფრესკა, რომელიც სულ ოთხია შემორჩენილი დღემდე (ბეთანია,ვარძია, ყინწვისი და ბერთუბანი).
ინფორმაციისთვის: ვარძიის კომპლექსის მოპირდაპირედ მდებარეობს, მეორე კომპლექსი "ვანის ქვაბები", უნიკალური ძეგლი, რომლის ნახვაც ნამდვილად ღირს.

 სურათები გადაღებულია 2007 წელს:





და ბოლო, მეხუთე გაჩერება - ვარჩიის დედათა მონასტერი, რომელიც მდებარეობს ვარძიის კომპლექსიდან 2 კმ-ში. 





P.S  ე.წ. კევის ხე :)




როგორ დავგეგმოთ მოგზაურობა მცირე ბიუჯეტით

Posted by tammo | Labels: , |

აქ პოსტში დავწერ როგორ ვიმოგზაუროთ ჩვენი ოცნების ქვეყანაში იმაზე ნაკლებ ფასად ვიდრე გვთავაზობენ ტურისტური კომპანიები.

თავიდანვე ვიტყვი, რომ აქ არ განვიხილავ მოგზაურობის ისეთ ვერსიებს, როგორიცაა ავტოსტოპი, კარავში, ზღვის სანაპიროზე ან 10 უცხო ადამიანთან ერთად ჰოსტელში ღამის გათენება და კვება მაგ: კატმანდუს ქუჩაში ნაყიდი საკვებით. 

მოკლედ კარგი იქნება თუ:

1. პირობითად, წლის დასაწყისში ჩამოაყალიბებ რომელი ქვეყნის ნახვა გაგიხარდება შენი კუთვნილი, დამსახურებული შვებულების აღება/მიღებისას,

2. აქვე განსაზღვრე მოგზაურობის მიზანი და პერიოდი. ჩემს მაგალითზე: ვინაიდან ბოლო რამდენიმე წელია აქტიურად ვმოგზაურობ ერთი მიზნით: რაც შეიძლება მეტი რამ დავათვალიერო ჩემს მიერ შერჩეულ ქვეყანა/ქალაქში, ასევე ამ ყველაფერს ძირითადად ვახერხებ ფეხით მაქსიმალურად ბევრი სიარულის ხარჯზე, მირჩევნია ასეთი სასიამოვნოდ დამქანცველი ბოდიალის დროს არ შემაწუხოს მზემ, წვიმამ და ქარმა, შესაბამისად, ბოლო წლებია ჩემი შვებულება იგეგმება სექტემბერში. ამ დროს ბუნებაც ნელ-ნელა იწყებს ფერის შეცვლას და მგონია, რომ ეს არის საუკეთესო ვარიანტი ჩემს შემთხვევაში.

 3.ადრევე დაიწყე გარკვეულ დეტალებზე ზრუნვა. მაგალითად, ჩაუსაფრდი ავიაკომპანიებს, რომლებიც პერიოდულად დებენ აქციებს ავიაბილეთებზე შენთვის სასურველი მიმართულებით, ასეთი ძიების დროს შეიძლება წააწყდე ისეთ აქციას, როგორიცაა 1 ბილეთის ყიდვის შემთხვევაში, მეორის უფასოდ მიღება, ან გარკვეულ %-იანი ფასდაკლება და ა.შ. რადგან აქ ვსაუბრობთ მოგზაურობაზე რაც შეიძლება ნაკლებ ფასად, ყველანაირად მისაღებად ჩათვალე გაფრენა მაგალითად ქუთაისის აეროპორტიდან, მერე რა თუ იქ ჩასვლა და უკანდაბრუნება გარკვეულ დისკომფორტთან არის დაკავშირებული, სამაგიეროდ, მინიმუმ 100 ევროან შეღავათს აძლევ საკუთარ ჯიბეს. მერწმუნეთ ეს თანხა უკეთეს რამეში გამოგადგებათ მოგზაურობისას, ასევე, უარი არ თქვათ ტრანზიტულ ავიაბილეთზეც, რათქმაუნდა საწყენია 6 საათს რომ ატარებ მაგ: გოგჩენის უინტერესო აეროპორტში, მაგრამ, ხანდახან ეს დრო ისე სწრაფად გადის ხალხის თვალიერებასა და starbucks-ის ყავის დალევისას ვერც კი გრძნობთ დისკომფორტს.

 4. ავიაბილეთი შეიძინეთ თქვენით. ყველა ავიაკომპანიას, აქვს თავისი ოფიციალური საიტი, რომლითაც მარტივად შეძლებთ აირჩიოთ სასურველი დრო, შესაბამისი ფასის მომსახურება და უბრალოდ რამდენიმე თვით ადრე აკონტროლოთ ბილეთების ფასები. ჩვენს ქვეყანაში არსებული კომპანიის ყველა ე.წ. "ოფიციალური წარმომადგენლობა" თავის მხრივ ყოველთვის ამატებს ფასს, ამაში მარტივად დარწმუნდებით თუ თავად მოახდენთ ამ პროცესის გადამოწმებას.
პ,ს თუ დაიწყებთ იმაზე ფიქრს, რომ არ გეკადრებათ პეგასუსით ან WIZZAIR ით მოგზაურობა, მერწმუნეთ ბევრი წელი შეიძლება დაკარგოთ თქვენთვის სასურველი კომპანიის ავიაბილეთისთვის ფულის შეგროვებაში.

5. შემდეგი ნაბიჯი თქვენ მიერ არჩეულ ქალაქში საცხოვრებლის ძიებაა. მე თამამად გავუწევ რეკომენდაციას აპარტამენტებს. ნუ მოიხიბლებით 2-3 ვარსკვლავიანი სასტუმროს იდეით, რომელიც დილის საუზმესაც შეიცავს, მერწმუნეთ ამ საუზმეში გადახდილი თანხის საფასურად იღებთ უხარიხსო და საკმაოდ ცოტა რაოდენობის საკვებს, ყველა აპარტამენტი აღჭურვილია ცხოვრებისათვის საჭირო პირობებით, (ტექნიკა, ჭურჭელი და ყველა ის დანადგარი, რაც შეიძლება ჩვენ საერთოდ არ მოგვეძიებოდეს საკუთარ სახლშიც კი). აპარტამენტი არის რამდენიმეოთახიანი, ვერანდით და რაც მთავარია უფრო იაფად შოულობ ბინას ქალაქის ცენტრში, რაც აბსოლუტურად გამორიცხულია სასტუმროს არჩევიისას. ინტერნეტ სივრცეში არსებობს ბინების არჩევისთვის გამოსადეგი რამდენიმე საიტი (booking.com, airbnb.com), სადაც ასევე პერიოდულად ჩნდება ინფორმაცია საჭირო ფასდაკლებების შესახებ და რაც მთავარია არჩევანი არის დიდი. აპარტამენტის შერჩევისას აუცილებლად გაეცანით ე.წ. რევიუებს, სადაც მიიღებთ ინფორმაციას არსებული ვარიანტის დადებით და უარყოფით მხარეებზე, შესაბამისად თავად შეაფასეთ კონკრეტული ვარიანტი რამდენად მისაღებია თქვენთვის. ისევ ჩემი მაგალითით თუ ვიმსჯელებთ, ამ რევიუების დროს ძირითად ყურადღებას ვაქცევ რა იწერება ბინის ადგილმდებარეობასთან, სისუფთავესთან და სანდოობასთან დაკავშირებით, სხვა ყველაფერი, (როგორიცაა პარკინგის არქონა, ტვ-ში რომელიმე არხი არ აჩვენებს, გარედან მანქანის ხმაურმა შემაწუხა და ა.შ აბსოლუტურად უმნიშვნელოდ მიმაჩნია). ვინაიდან ევროპის ქვეყნებში შიდა ტრანსპორტი საკმაოდ ძვირია, მაინც სჯობს ცენტრთან ახლოს დაიქირავოთ ბინა, რომ შემდეგ ფეხით მოახდინოთ ძირითადი ადგილების მონახულება.

 6. მას შემდეგ რაც ბილეთი და საცხოვრებელი შევარჩიეთ საჭიროა ვიზაზე ფიქრი, ეს არის სტანდარტული პროცედურა, შესაბამისად, მინიმუმ  1 თვით ადრე მაინც შეიტანეთ საბუთები შესაბამის საელჩოში ან მომსახურების ცენტრში, რომ უარის შემთხვევაში ალტერნატივის ძიების დრო გქონდეთ.

 7. რაც შეეხება კვებას: მცირე ბიუჯეტიდან გამომდინარე, მითუმეტეს თუ აპარტამენტი გაქვთ დაქირავებული მშვენიერი გამოსავალია მიაკოთხოთ ადგილობრივ სუპერმარკეტებს, სადაც ყველაფერი იყიდება ძალიან დაბალ ფასად. თუმცა აქვე ჩემი რჩევა იქნება შვებულებაში ყოფნისას ნუ დაიღლით თავს სამზარეულოში ბევრი ტრიალით და კერძების მომზადებით, პერიოდულად აუცილებლად ესტუმრეთ ადგილობრივი კვების ობიექტებს აბორიგენთა კერძების დასაგემოვნებლად.

 8. ყველა ზემოთქმული ნაბიჯს გავლის შედეგ დაიწყეთ მაქსიმალური ინფორმაციის მოძიება თქვენს მიერ შერჩეულ ქალაქზე. ანუ დასახეთ მიახლოებითი გეგმა რა ნახოთ. ინფორმაციის მოძიება შეიძლება ისეთი ტიპის გადაცემებისგან, როგორიცაა მაგ: "Орёл и Решка", თუ წინასწარ არ გაქვთ გამოწერილი გაიდები, ინტერნეტში დევს ზღვა მასალა ყველა ქვეყანაზე, ასევე თვალი გადაავლეთ tripadvisor-ზე დაწერილ რჩევებს და მიაკითხეთ ქართულ ფორუმებსაც. საბედნიეროდ ჩვენს ქვეყანაში უკვე ბევრი მოგზაურობს და კარგი რჩევების მოცემაც შეუძლიათ. საჭირო ინფორმაციის შეგროვებისას მე პირადად ყურადღებას ვამახვილებ: მუზეუმებზე, სადაც შეიძლება ინახებოდეს რომელიმე ცნობილი მხატვრის ტილო, სასახლეებზე, პანორამულ გადმოსახედებზე, საკათედრო ტაძრებზე,  ასევე  ხომ არ არის ჩემი მოგზაურობის წერტილში რამე ისეთი ადგილი, რაც მსოფლიო ტოპ 10-ეულებში ან 100 ეულებშია შეყვანილი. იმ შემთხვევაში თუ ქვეყანა გამოირჩევა საოპერო ან რაიმე სახელოვნებო მიმდინარეობით, ხომ არ მაქვს შანსი რამენაირად მოვხვდე წარმოდგენაზე (ერთ-ერთი ასეთი ძიებისას გადავეყარე ინფოს, რომ ვენის ოპერაში სპექტაკლის დაწყებამდე 1 საათით ადრე 3-4 ევროდ იყიდება ფეხზე დგომის ბილეთები, ასე აღმოვჩნდი "რიგოლეტოზე", პარტერში ჩემთვის განკუთვნილ ადგილას და მივიღე უდიდესი სიამოვნება, რომელსაც სხვა შემთხვევაში ვერაფრით შევძლებდი, რადგან ბილეთების საწყისი ფასი რამდენიმე 100 ეული ევროა.). 

 კონკრეტულ ადგილზე მოსახვედრად, სადაც ფასია გადასახადი შეგიძლიათ ბილეთები შეიძინოთ სახლიდან, რადგან ყველა დაწესებულებას (მუზეუმი, თეატრი ტაძარი და.ა.შ) აქვს ოფიციალური ვებ გვერდი, სადაც პერიოდულად იდება ინფორმაცია ფასდაკლებების შესახებ. ბილეთის ყიდვამდე შეეცადეთ გაარკვიოთ ხომ არ არის კვირის ისეთი დღე, როცა უფასოდ შეგიძლიათ მოინახულოთ ესა თუ ის თქვენთვის საინტერესო ადგილი. (მაგ: მადრიდში პრადოს მუზეუმში საღამოს 6 საათიდან შესვლა უფასოა). უკეთეს ვარიანტში ეს საიტები გეხმარება წინასწარ განსაზღვრო შენი ბიუჯეტით რა ღირშესანიშნაობის დათვალიერება შეგიძლია და შესაბამისად გამოყო პრიორიტეტებიც.


                              

P.S. არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ყველა ქვეყანას აქვს თავისი საკანონმდებლო თავისებურებანი, ცუდი არ იქნება ტურის დაგეგმვის დროს ამ საკითხზეც მოხდეს ყურადღების გამახვილება, ეს ისე ზედმეტი უსიამოვნებისგან თავის დაზღვევის მიზნით  :)

დაშბაშის კანიონი

Posted by tammo | Labels: |

თბილისური ცხელი ზაფხულისგან თავის დასაღწევად, უბრალოდ გასასეირნებლად და სულ მარტივად ერთდღიანი განიავებისთვის შეგიძლიათ ეწვიოთ წალკის მუნიციპალიტეტის სოფელ დაშბაშს. არ ვიცი ამ დრომდე რატომ არ იყო ასე მასიურად ცნობადი ეს მხარე. ფაქტია, რომ სანახაობა მოლოდინს ნამდვილად აჭარბებს.



დაშბაშის კანიონი მდებარეობს მდინარე ქციის, იგივე ხრამის ხეობაში, თბილისიდან 88 კილომეტრში, სამანქანო გზა დაახლოებით 1სთ და 30 წთ-ია, იმის გათვალისწინებით, რომ გზა არის საკმაოდ დახვეული. ქალაქ წალკის შესასვლელშივე გვხვდება ნიშანი, სადაც მითითებულია, რომ სოფელ დაშბაშამდე დაახლოებით 2 კმ-ია. გზის ეს მონაკვეთი, არ არის მოასფალტებული, თუმცა თითქმის ყველანაირი გამავლობის მანქანისთვის მიღწევადია. გზად კარგი იქნება თუ ნახავთ IV საუკუნის წმ. გიორგის სახელობის ეკლესიას, საიდანაც ძალიან ლამაზი ხედი იშლება თავად კანიონზე.




კანიონამდე ჩასასვლელად დაახლოებით 20 წუთის დაღმართზე დაგჭირდებათ ჩასვლა, არ დაგავიწყდეთ, რომ  ამოსვლისას ეს დაღმართი აღმართად იქცევა, თუმცა მასში დაუძლეველი ნამდვილად არაფერია. წყალი ხეობაში არის ძალიან ცივი.











საპიკნიკოდ თუ მოსასვენებლად კარგი იქნება თუ შეჩერდებით იქვე ხელოვნურად გაშენებულ ნაძვნარში, სადაც ყველანაირი სიცხის მიუხედავად აუცილებლად დაგჭირდებათ მოსაცმელი.